piše: Ivana Novaković
Ovaj spomenik kulture od izuzetnog značaja sagrađen je 1902. godine po projektu budimpeštanskih arhitekata Marcela Komora i Dežea Jakaba, istog dvojca zaduženog za projekat Gradske kuće u Subotici. Upravo po njima trg na kojem se nalazi sinagoga nosi ime. Ovaj projekat je rađen za konkurs za segedinsku sinagogu, ali, kako je projekat bio drugoplasiran, Subotica je imala sreću da ga dobije.
Ovo je druga po veličini u Evropi i jedina sinagoga u stilu mađarske secesije. Zdanje koje predstavlja ovaj stil u punom obliku, sa naglašenim motivima iz mađarske baštine, jeste u celosti remek-delo. Od eksterijera, do enterijera, mobilijara, vitraža, reljefa i zidnog slikarstva sve je promišljeno izvedeno i koherentno. Zanimljivog je plana sa modernijim tehničkim rešenjima, poznatim arhitektonskim elementima na nestandardnim mestima.
Glavni činilac ove građevine je centralna kupola koja dominira prostorom i vizuelno podseća na šator, simbolično na Skiniju kao praobraz hrama. Nju okružuju četiri manje kupole koje se nalaze na uglovima građevine. Iznad centralnog dela prostora, na tri strane, nalazi se galerija koja je bila namenjena ženama u verskoj zajednici.
Veliki restauratorski radovi na sinagogi su počeli 2003. i završeni su 2018. godine, kada je sinagoga opet otvorena za posete.
avgust, 2022.
